ในรอบทศวรรษที่ผ่านมา โลกเรามีความเปลี่ยนแปลงทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม อย่างมากมาย ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวก่อให้เกิดผลกระทบในทุกระดับ และยิ่งมองไปถึงการก้าวเข้าสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community: AEC) ในปีพ.ศ. 2558 บนความร่วมมือในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของคนในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งมีประชากรรวมกันร่วม 600 ล้านคน   คู่แข่งขันและลูกค้าของเราจึงเพิ่มสูงขึ้นหลายเท่าตัว ซึ่งเราไม่สามารถปฏิเสธการเปลี่ยนแปลงที่จะมาถึงนี้ได้ ประเทศ ธุรกิจ ครอบครัว และปัจเจกชน จึงต้องปรับตัวและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถรักษาตัวตนของตัวเองอย่างมีคุณภาพท่ามกลางพายุแห่งความเปลี่ยนแปลงที่ไม่มีที่สิ้นสุด

การลงทุนทางสาธารณูปโภคทางปัญญา (Knowledge Infrastructure) กลายเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการเตรียม “คน” เข้าสู่การพัฒนาเศรษฐกิจที่มีเสถียรภาพบนฐานของความรู้  โครงการศูนย์ความรู้กินได้ เป็นตัวอย่างของการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ประเภทห้องสมุดประชาชน ในฐานะแหล่งเรียนรู้นอกระบบการศึกษา (Non-Formal Education) ที่เพิ่มมิติของการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการทำมาหากินที่สอดคล้องกับคุณภาพทางเศรษฐกิจและสังคม ภายใต้บริบทของโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บนแนวคิดแบบมีผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (Customer Center) โดยให้บริการความรู้และทักษะที่จำเป็นต่อการเตรียมความพร้อม สร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างมีคุณภาพต่อชีวิต สังคม และระบบเศรษฐกิจในพื้นที่ 

การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ตามแนวทางของโครงการศูนย์ความรู้กินได้ ตั้งอยู่บนพื้นฐาน...

สถานที่ ต้องถูกออกแบบอย่างเข้าใจและสนองตอบต่อความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและเอื้อต่อการทำงานในห้องสมุด ผ่านเครื่องมือ เช่น แบบสอบถาม การประชุมกลุ่มย่อย และคนทำงานในห้องสมุด

เนื้อหา ทั้งหนังสือ สื่อความรู้ และกิจกรรมต่างๆ ต้องได้รับการคัดสรรให้ตรงกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายอย่างแท้จริง โดยผ่านผลงานวิจัยภาพรวมของจังหวัด แบบสอบถาม และการประชุมกลุ่มย่อยกับกลุ่มเป้าหมาย

บุคลากร ต้องได้รับการติดอาวุธทางความรู้และทักษะด้านการบริหารจัดการความรู้ที่ทันสมัยและเท่าทันกับความเป็นไปของโลก  โดยการจัดฝึกอบรมและดูงานอย่างมีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ทำให้คนทำงานห้องสมุดมีทักษะและความรู้ที่เท่าทันกับผู้ใช้บริการ เป็นบรรณารักษ์หรือคนทำงานห้องสมุดที่มีบทบาทของนักจัดการความรู้มืออาชีพ

ความสำเร็จของการบริหารห้องสมุดหรือแหล่งเรียนรู้ยุคใหม่ จึงขึ้นอยู่กับการใช้ศาสตร์และศิลป์ในการผสมผสานองค์ประกอบทั้งสามอย่างกลมกลืนและชัดเจน

นิทรรศการ เปิดกล่องทางความคิด...1 ปี ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี “ศูนย์ความรู้กินได้” นำเสนอแนวคิดและวิธีทำงานที่ปฏิบัติได้จริงที่เกิดขึ้นในโครงการศูนย์ความรู้กินได้ ณ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี โดยรวบรวมและสรุปเนื้อหาที่กระชับ เข้าใจง่าย แม้ผู้ที่ไม่ได้ศึกษามาทางด้านบรรณารักษศาสตร์ แต่มีความสนใจ ก็สามารถใช้เป็นแนวทางเริ่มต้นในการทำงานได้

ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่จังหวัดอุบลราชธานีมีศูนย์ความรู้กินได้
แต่มันมีเหตุ มีผล ที่ผ่านการเก็บข้อมูล อย่างมีขั้นมีตอน และทุกๆขั้นตอนได้ผ่านกระบวนการคิด การวิเคราะห์อย่างมีระบบ และวันนี้เราขอเชิญชวนทุกท่านมาเปิด “กล่องทางความคิด” ร่วมกับเรา

“เมื่อใครสักคน เห็นการลงทุนก่อสร้างห้องสมุดในชุมชน เขาเห็นความเชื่อมั่นในชุมชน ห้องสมุดกลายเป็นกุญแจสำคัญในการพัฒนาชุมชน  เมื่อใครสักคนได้ยินสิ่งที่เกี่ยวกับห้องสมุดใหม่ จะมีบ้านเรือนใหม่ๆย้ายเข้ามาในชุมชนนั้นทันที คนจะพูดกันว่าเรา(เมือง)กำลังลงทุนกับชุมชน” Richard M. Daley

นิทรรศการ เปิดกล่องทางความคิด...
จัดแสดงตั้งแต่วันที่ 24 กันยายน - 30 พฤศจิกายน 2554
ณ ห้องนิทรรศการ ห้องสมุดประชาชนจังหวัดอุบลราชธานี